Down met je Dosha

by Anne

Ayurveda kan je vertalen als ‘wetenschap van het leven’ ( ayus = leven, veda = kennis / wetenschap / kunst (Sanskriet) ) – of ‘levenskunst’ / ’kunst van het leven’. Ayurveda is een duizenden jaren oude geneeskunde (het precieze tijdperk is onbekend/twijfelachtig) afkomstig uit -vermoedelijk- India. Gedurende de tijd kwam de Ayurvedische traditie in aanraking met steeds meer invloeden van over de hele wereld, waardoor de holistische geneeswijze mogelijk hier en daar wat bijgesteld werd.

 

 

Holisme

Alles is -volgens de holistische filosofie- met elkaar verbonden, alles is één. Alle grenzen, scheidingen, beperkingen, kloven -et cetera- zijn een door de mens zelf gecreëerde illusie – We zijn namelijk allemaal -mens, plant, dier; noem maar op- ‘deel’ van Het Geheel.

Een holistische geneeswijze houdt dus ook in dat wanneer je gezond wilt zijn/blijven, je niet alleen voor je lichaam zorgt, maar ook voor je ziel / innerlijke leven / spiritualiteit, je zintuigen, je omgeving en je geest. Alles is immers met elkaar verbonden.

 

 

De Elementen

Het zelfde principe geldt ook voor de elementen waaruit Het Geheel (en dus ook jij en ik) bestaat: aarde, water, vuur, lucht en ether. De elementen die we om ons heen zien, zien we ook terug in onszelf. Zo is aarde de stevigheid van onze botten, zo is water ons stromende bloed. Vuur zien we terug in bijvoorbeeld onze stofwisseling en lucht is o.a. onze ademhaling. Ten slotte is ether het element dat de andere vier elementen in zich draagt en zo alles en iedereen verbindt.

 

 

Tri-Dosha’s

Dosha’s kan je zien als de natuurlijke energieën die de elementen in het lichaam ‘besturen’. Er zijn drie bestuurders:

-Vata (Lucht + Ether)
Vata is de energie der beweging en bestuurt dus al onze dynamische processen, waaronder ook onze innerlijke roersels zoals gevoel.

-Pitta (Vuur + Water)
Pitta is de energie der transformatie en gaat o.a. over ons metabolisme, de verwerking van onze voeding.

-Kapha (Aarde + Water)
Kapha is de energie der vorming en structuur zij zorgt bijvoorbeeld voor een krachtig lichaam en een sterkere weerstand.

De drie dosha’s uiten zich in je (on)gezondheid, je gedrag, je lichaamsbouw en je persoonlijkheid.

 

 

Balans

Ayurveda draait om balans – Balans van de drie dosha’s is van belang om een liefdevol, vervuld, gelukkig en gezond leven te kunnen leiden.

 

 

Prakruti

Wanneer je geboren wordt is jouw persoonlijke combinatie aan elementen en dosha’s -jouw ideale balans (prakruti)- precies hoe het hoort te zijn. Maar naarmate we ons leven gaan leiden raken we vroeg of laat deze ideale combi kwijt en krijgen we te maken met een disbalans (vikruti).

 

 

Vikruti

Bij een disbalans voelen we ons niet meer zo harmonieus en gelukkig als we zouden willen. Dit komt o.a. door keuzes te maken die niet stroken met wat je van binnen voelt en weet. Door een leven te leiden dat ver van je waarden af staat, en / of door ongezonde gewoonten te ontwikkelen en ongezonde keuzes te maken. De disbalans die hierdoor ontstaat kan je niet alleen ongelukkig maken, maar ook nog eens lichamelijk ziek.

Onthoud: De geest en het lichaam zijn volgens de holistische filosofie immers onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Dit betekent dat zelfs je gedachten je ziek kunnen maken – ook fysiek. Ongeveer 90% van onze gedachten herhalen zich gedurende de dag – da’s veel gezien het geschatte dagelijkse totaal aan 60.000 gedachten. Misschien is het toch niet zo’n raar idee dat een negatieve ‘mindset’ of een negatieve toon tijdens je ‘self-talk’ zich uiteindelijk ook fysiek manifesteert..

 

 

Genezing

Ayurveda is erop gericht de balans zo goed als kan te herstellen – om zo dicht mogelijk bij jouw ideale combi te komen. Daar voor moet je eerst een idee hebben van je originele balans / prakruti. Dit zou door middel van astrologie, de polsmeting (het meten van je energieën via je pols) en / of een vragenlijst gericht op de drie dosha’s.

Een van de belangrijkste middelen om zo dicht mogelijke bij je ideale balans te raken is voeding. Wanneer één dosha op een ongezonde manier overheerst kan je door voeding te kiezen die de symptomen van de betreffende dosha compenseert weer een stukje balans winnen. Maar niet alleen het soort voeding, maar ook de smaak en het tijdstip hebben invloed op de dosha’s.

Om het een beetje overzichtelijk te houden laat ik het wat betreft voeding hier bij. Er is op internet gelukkig genoeg te vinden over dosha-diëten ;)

 

 

Preventie

Ayurveda biedt niet alleen richtlijnen op het gebied van voeding, maar ook voor o.a. het nemen van rust, het verzorgen van je lichaam, het zorgen voor genoeg beweging, het tijd maken voor meditatie / ontspanning, het prikkelen van al je zintuigen (op een gezonde manier – massage, muziek, wierook, voeding, kunst (of mindfulness) ), het zinvol gebruik maken van je tijd, het aanhouden van een bepaalde routine en ook zijn er richtlijnen wanneer het aankomt op wat je beter niet kan doen (alcohol, roken, cafeïne, – dat soort zaken).

 

 

De Dosha’s – Mentaal

Omdat ik toch voorzichtig wil zijn wat betreft medische zaken houdt ik het op de kenmerken van dosha’s in- en uit balans uitsluitend op het mentale vlak. Het is niet veel – Maar wie weet krijg je zo toch een beter idee van je eigen (dis)balans.

 

In Balans:

-Vata: Creatief, Energiek, Communicerend, Positieve mindset, Flexibel,
-Pitta: Vriendelijk, Moedig, Intelligent, Capabele leider, Opmerkzaam
-Kapha: Toegewijd, liefdevol, verzorgend, loyaal, vergevingsgezind, geduldig

 

Uit Balans:

-Vata: Geagiteerd, angstig, besluiteloos, onbetrouwbaar, hyperactief, vergeetachtig
-Pitta: Koppig, Roekeloos, Agressief, Gemeen, IJdel, Manipulatief, Trots,
-Kapha: Ongevoelig, Controlerend, Materialistisch, Onzeker, Onverschillig, Lui

 

 

 

Kun jij aan de slag met de beschreven filosofie?

Is er bijvoorbeeld een dosha waar je wel wat meer of minder van zou willen hebben?

 

 


Note: Termen (zoals ‘prakruti’ en ‘pikruti’) kunnen onjuist zijn – Ik heb de benamingen die ik het vaakst tegen kwam gebruikt voor dit log. Ook is dit stuk alles behalve volledig en enkel bedoeld om diegenen die nieuwsgierig zijn naar Ayurveda een zo beknopte en simpel mogelijke indruk te geven. Mocht je onjuistheden tegenkomen, meld het dan vooral in een reactie of via een mailtje. Zo leren we allemaal :)


Bron / Verder lezen: Ayu.nl & Ben jij in je element?


 

4 comments

Harme van Kamp 10 december 2018 - 22:54

Erg interessant artikel. Morgen nog maar eens lezen. Je leest me nog.

Reply
Harme van Kamp 11 december 2018 - 19:00

Ik schreef het gisteren al, erg interessant artikel. Ik houd van deze zaken.
Maar als je dan vraagt of er een dosha is waar ik wat meer of minder van kan gebruiken, moet ik het antwoord schuldig blijven.
Eigenlijk lijk ik best wel in balans als ik je stuk lees. maar dat is voor iemand die schrijft natuurlijk killing.

Reply
AnneAelise 11 december 2018 - 19:06

Dat valt anders niet te merken – het schrijven dan, hè.. Dat je een balans weet vast te houden geloof ik graag :) Al gaat sinds schrijvensheugenis het gerucht dat er inderdaad enige vorm van drama aanwezig moet zijn om geïnspireerd te raken.. Zelf stuiter ik heen en weer tussen ‘in balans-vata’ en ‘uit balans-vata’ en ik kan je zeggen dat dat ook best killing is ;)
Dankjewel voor je (re)visit, leuk dat we deze interesse delen :)

Reply
Harme van Kamp 11 december 2018 - 19:00

Ik schreef het gisteren al, erg interessant artikel. Ik houd van deze zaken.
Maar als je dan vraagt of er een dosha is waar ik wat meer of minder van kan gebruiken, moet ik het antwoord schuldig blijven.
Eigenlijk lijk ik best wel in balans als ik je stuk lees. maar dat is voor iemand die schrijft natuurlijk killing.

Reply

Leave a Comment