De Elementen

by Anne

Het woord element stamt af van het Latijnse ‘elementa’ dat beginsel of basisonderdeel betekent. Elementen zijn volgens klassieke filosofische en religieuze principes de substanties of krachten waartoe allesop aarde terug te voeren is. Over het algemeen gaat het dan over de elementenaarde, water, vuur en lucht en worden deze elementen ieder hun eigenschappen toegekend.

 

 

Aarde, water, vuur , lucht (en sappen)

Empedocles, een Griekse filosoof, kwam als een van de eersten met het concept dat alle materie uit de vier elementen zou bestaan. Ook onze gezondheid en persoonlijkheid zouden door de elementen bepaald worden; men zag overeenkomst tussen de vier ‘humores’ (lichaamssappen) volgens Hippocrates en de vier elementen aarde, water, vuur en lucht.

 

 

De temperamenten

Het woord temperament stamt af van het Latijnse ‘temperamentum’ dat juiste menging (van lichaamssappen oftewel humores) betekent. Hippocrates stelde dat onze gezondheid en daarbij onze persoonlijkheid afhing van de mening van onze lichaamssappen, namelijk; bloed (sanguis), slijm (flegma), gele gal (cholè) en zwarte gal (melas cholè). Hieruit ontstonden de volgende persoonlijkheidstypen:

  • De Sanguinicus, waarbij het bloed domineert; element: lucht
  • De Flegmaticus, waarbij het slijm domineert; element: water
  • De Cholericus, waarbij het gele gal domineert; element: vuur
  • De Melancholicus, waarbij het zwarte gal overheerst; element: aarde

Er is ook nog een vijfde element; de kwintessens (quinta: 5e +essentia: het wezen). Het universum zou uit dit element (ook wel ether genoemd)  bestaan. Ether speelde geen rol in de Griekse visie op de mens; ether zou alleen voor goden voorbeschikt zijn. Het vijfde element staat ook wel voor het onstoffelijke/goddelijke.

 

 

Elementen & Eigenschappen

 

De Leer der Humores:

  • Aarde: Aardetypes denken veel na; ze willen dingen begrijpen, onthouden enoverzichtelijk houden. Dit komt misschien door hun bezorgde aard; aardetypeszijn snel gekwetst en houden het graag veilig. Zo kunnen ze wel in zichzelfgekeerd raken en (teveel) bezig zijn met het verleden. Dit type wordt vaak alsernstig of zwaarmoedig beschreven (melancholisch).
  • Water: Watertypes zitten vaak in hun hoofd en dromen veel. Ze zijn over hetalgemeen redelijk gesloten en vragen ook meer tijd. Bovendien zijn ze vaak ergrustig, soms té rustig; ze vertonen nauwelijks emotie en kunnen erg kiloverkomen. Dat rustige maakt wel dat het watertype betrouwbaar is; hij isevenwichtig en kan zaken objectief bekijken.
  • Lucht: Luchttypes hebben maar een korte concentratiespanne, ze springen van dehak op de tak. Dat kan een vorm van oppervlakkigheid veroorzaken; niets krijgtde onverdeelde aandacht. Toch zien ze vaak meer van de wereld dan de anderetypes. En ze mogen dan enorm chaotisch zijn, vaak zijn ze wél het zonnetje inhuis.
  • Vuur: Vuurtypes zijn erg toegewijd, ze kunnen zich als het ware vastbijten inhun doel. Ze zijn dan ook erg gericht op de toekomst en hebben daarbij graag detouwtjes in handen. Vuurtypes zijn actief, soms druk en ook wel eens opvliegend(vandaar het gezegde “vurig temperament”)

 

 

De elementen in de moderne tijd:

 

AARDE

Astrologie: Steenbok, Maagd, Stier.
Tarot: Pentakels

Schoonheid, Genieten, Groei, Welvaart, Wijsheid, Standvastigheid, Betrouwbaarheid,Duurzaamheid, Ervaring, Doorzettingsvermogen, Koppig, Materieel, Praktisch,Daadkracht, Stabiel, Geduldig.

Aardetypes houden van zekerheid, veiligheid, regelmaat en stabiliteit. Vaak zijn ze erg “down to earth” en geloven ze pas iets wanneer ze het zelf ervaren hebben. Ervaren is sowieso iets wat ze graag doen; proeven, zien, horen,voelen, ruiken; als het maar mooi/heerlijk is. Aardetypes zijn erg integer en betrouwbaar en hebben een flinke portie geduld. Deze types lijken dus redelijk“geaard”, maar wanneer iets hen van hun stuk brengt zijn ze erg koppig en dwars. Dat koppige zet zich trouwens gelukkig ook om in doorzettingsvermogen;geen doel is onbereikbaar voor dit type.

 

WATER

Astrologie: Vissen, Kreeft, Schorpioen.
Tarot: Bokalen

Emoties, Geloof, Intuïtie, Onderbewustzijn, Psychisch, Zorgzaam, Ontvankelijk,Gevoel, Overdreven, Veeleisend, Labiel, Meelevend, Vergevingsgezind, Gesloten,Dwangmatig.

Watertypes zijn heel gevoelig en emotioneel en kunnen dus ook (veel) last hebben van stemmingswisselingen. Deze types voelen alles aan en mee, waardoor het soms teveel wordt en omslaat in labiel of dwangmatig gedrag. Water types zijn hartstochtelijk en toegewijd wanneer ze zich veilig voelen, maar in eerste instantie zullen ze hun gevoelens zo goed mogelijk verbergen. Maar stiekem speelt hun gevoel de grootste rol; en vaak klopt hun gevoel ook nog eens. Ook is het watertype vatbaar voor verslaving (aan heftige en intense emoties),waardoor ze soms erg veel energie van hun omgeving vragen.

 

LUCHT

Astrologie: Waterman, Tweeling, Weegschaal.
Tarot: Zwaarden

Leergierig, Intelligentie, Denken, Ideeën, Plannen, Communicatie, Objectief,Spontaan, Sociaal, Flexibel, Idealist, Bedachtzaam, Rationeel, Kil,Onpraktisch, Oppervlakkig, Vluchtig.

Luchttypes zijn heel flexibel, zowel in hun doen als in hun denken. Ze komen graag met nieuwe ideeën of theorieën en hebben het hier ook graag over met anderen. Luchttypes zijn namelijk érg sociaal en wisselen graag kennis uit. Met gevoelens weten ze eigenlijk weinig raad, omdat die niet te rationaliseren zijn. Vaak negeren ze negatieve gevoelens in de hoop dat ze dan vanzelf weggaan. Door dit gebrek aan emotionele ervaring kunnen ze soms ongeïnteresseerd of kil overkomen. Voor henzelf is het natuurlijk ook lastig,omdat ze niet weten hoe te voelen.

 

VUUR

Astrologie: Leeuw, Boogschutter, Ram.
Tarot: Staven

Enthousiasme, Passie, Hartstocht, Verlangen, Roekeloosheid, Eerzucht, Leider,Trots, Spontaan, Egoïstisch, Bazig, Moed, Aandachttrekkerij, Romantisch,Arrogant, Initiatief.

Vuurtypes weten wat ze willen en belangrijk vinden en handelen daar ook naar.Soms kan dit zich uiten in egoïsme. Vuurtypes zijn intuïtieve mensen die de wereld spontaan en actief ingaan. Ze zijn vaak op zoek naar impulsen, een kicken kunnen dus ook impulsief of ongeduldig reageren. Vol levenslust gaan deze types aan de haal met nieuwe kansen; onafhankelijkheid en zelfontplooiing zijn erg belangrijk voor hen. Vuurtypes hebben de aanleg om door te kunnen draaien;ze verliezen dan contact met de realiteit of hebben last van woede uitbarstingen.  Overdrijven is volgens hen ook een kunst en ze houden absoluut niet van vastzitten in een sleur.

 

 

Elementen in het boeddhisme:

  • Aarde: Basis, Materie, Onbuigzaam
  • Water: Samenhang, Flexibiliteit, Continuïteit
  • Lucht: Materiële ruimte, Verbinding
  • Vuur: Warmte, Energie

 

De vier elementen worden ook wel rupa genoemd (materie). Het onstoffelijke element heet nama. Rupa en nama vormen samen “het geheel”. Nirwana is het enige dat zich buiten dat geheel bevindt. Alle vier de elementen bevinden zich in alle stoffelijke dingen, al is het wel vaak zo dat één element vaak overheerst. Zo overheerst het element aarde in een muur. Als je overal de vier elementen in kan herkennen, zou je blik op de materiële wereld objectiever worden. Zo zou je je er dus ook van kunnen onthechten om op die manier een vrediger en zorgelozer leven te leiden

Of alles nou is te herleiden naar de elementen of niet, ze spelen vaak een belangrijke rol in onze beeldvorming van onszelf en alles om ons heen. We kunnen geloven dat we uit de vier elementen bestaan, maar ether zou er ook nog aan toegevoegd kunnen worden, afhankelijk van onze visie. Bij ons allemaal is er één element  dat de boventoon voert,of dat nou afhankelijk is van je gezondheid (erfelijkheid) of je geboortedatum.Het hoeft ook niet altijd hetzelfde element te zijn dat overheerst; soms voelje je “luchtig” en soms voel je je misschien “vurig”. Het is aan jou hoe letterlijk je de aanwezigheid van de elementen in ons en om ons heen neemt.

 

Leave a Comment